“ఒక వ్యక్తి పార్టీని స్థాపించవచ్చు, కానీ ఒక వ్యవస్థ మాత్రమే ఆ పార్టీని దశాబ్దాల పాటు నడిపించగలదు. అలాంటి వ్యవస్థ తెలుగుదేశం పార్టీ సొంతం. టీడీపీ అంటే కేవలం ఒక కుటుంబం కాదు, లక్షలాది మంది కార్యకర్తలు భాగస్వాములుగా ఉన్న ఒక ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ. అందుకే తరాలు మారినా ఉజ్వలంగా ప్రకాశిస్తూనే ఉంది“

తెలుగుదేశం పార్టీ వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్‌గా నారా లోకేష్ బాధ్యతలు చేపట్టారు. ఆవిర్భవించిన నాటి నుంచి నేటి వరకు అనేక చారిత్రక మలుపులను చూసింది. కానీ నారా లోకేష్ పార్టీ వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్‌గా బాధ్యతలు చేపట్టడం అనేది కేవలం ఒక పదవీ బాధ్యత మార్పు మాత్రమే కాదు, అది ఒక తరం మార్పు కు బలమైన సంకేతం. గత నలభై ఏళ్లలో ఎన్టీఆర్ ఆవేశం, చంద్రబాబు ఆలోచనలతో ప్రయాణించిన సైకిల్, ఇప్పుడు లోకేష్ ఆధునిక దృక్పథంతో కొత్త వేగాన్ని పుంజుకుంటోంది. సుదీర్ఘ కాలం పాటు పార్టీని అంటిపెట్టుకుని ఉన్న పాత తరం అనుభవానికి, ఆధునిక సాంకేతికత , జెన్ జీ, మిలీనియల్స్ ఆకాంక్షలను జోడించి పార్టీని భవిష్యత్తు వైపు నడిపించే ఒక వ్యూహాత్మక పరిణామం. నారా లోకేష్ నాయకత్వం లోకి రావడం వెనుక కేవలం వారసత్వం మాత్రమే లేదు, కఠినమైన క్షేత్రస్థాయి పరీక్షలు ఉన్నాయి. యువగళం పాదయాత్ర ద్వారా గ్రామ గ్రామాన కార్యకర్తలతో మమేకమవ్వడం, ప్రజల సమస్యలను నేరుగా వినడం ద్వారా ఆయన తనకంటూ ఒక ప్రత్యేకమైన గుర్తింపును సంపాదించుకున్నారు. గతంలో చంద్రబాబు నాయుడు హైటెక్ ముఖ్యమంత్రిగా ఐటీ విప్లవాన్ని తెస్తే, లోకేష్ ఇప్పుడు ఆ డిజిటల్ శక్తిని పార్టీ నిర్మాణంలోకి తీసుకువచ్చారు. పార్టీలో యువతకు పెద్దపీట వేయడం, నియోజకవర్గాల స్థాయిలో కొత్త నాయకత్వాన్ని ప్రోత్సహించడం ద్వారా పార్టీలో దశాబ్దాలుగా ఉన్న స్తబ్దతను తొలగించి, నవ ఉత్సాహాన్ని నింపడంలో ఆయన విజయవంతమయ్యారు.

కార్యకర్తే పార్టీకి వెన్నెముక

తెలుగుదేశం పార్టీ ఆవిర్భావం నుంచి నేటి వరకు దాన్ని ఒక రాజకీయ శక్తిగా నిలబెట్టింది ఆ పార్టీ నిర్మించుకున్న కార్యకర్త – నాయకత్వ’ బంధం. నాయకులు వస్తుంటారు, పోతుంటారు.. కానీ పార్టీని గుండెల్లో మోసే కార్యకర్త శాశ్వతం అనే మాటను టీడీపీ కేవలం నినాదంగా కాకుండా, ఒక విధానంగా పాటిస్తోంది. సాధారణంగా ప్రాంతీయ పార్టీల్లో నిర్ణయాధికారం కేవలం ఒకే కుటుంబం లేదా కొందరు అగ్రనేతల చుట్టూ తిరుగుతుంది. కానీ టీడీపీలో మాత్రం క్షేత్రస్థాయిలో కష్టపడే సాధారణ కార్యకర్తకు సైతం పార్టీ అత్యున్నత నిర్ణాయక మండలి అయిన పొలిట్ బ్యూరో లో స్థానం కల్పించే సంప్రదాయం ఉంది. ఇది కార్యకర్తను ఒక యజమానిగా భావించేలా చేస్తూ, వారిలో పార్టీ పట్ల అంకితభావాన్ని నూరిపోస్తోంది. ఇందుకు తాజా ఉదాహరణే గంట్యాడ శ్రీదేవి నియామకం. గజపతినగరం మండలం పార్టీ అధ్యక్షురాలిగా, ఒక సామాన్య స్థాయి నాయకురాలిగా ఉన్న ఆమెను ఏకంగా పార్టీ పొలిట్ బ్యూరోలోకి తీసుకున్నారు. గతంలోనూ కేవలం క్లస్టర్ ఇన్-చార్జ్‌గా ఉన్న గుట్టికొండ ధనుంజయ్ వంటి వారికి ఇటువంటి కీలక బాధ్యతలు అప్పగించడం ద్వారా, పదవులు కేవలం పైస్థాయి నాయకులకే పరిమితం కాదనే బలమైన సంకేతాన్ని చంద్రబాబు నాయుడు పంపారు. నిన్నటి వరకు జెండా మోసిన వ్యక్తి, నేడు పార్టీ దిశానిర్దేశం చేసే స్థానానికి చేరుకోవడమే టీడీపీని ఒక రాజకీయ పాఠశా’గా మార్చింది. ఎన్టీఆర్ పార్టీని స్థాపించినప్పుడు ఎంతో మంది సామాన్యులను, యువకులను రాజకీయాల్లోకి ఆహ్వానించి వారికి అత్యున్నత స్థానాలు కల్పించారు. నాడు ఆయన వేసిన పునాదిని చంద్రబాబు నాయుడు మరింత వ్యవస్థీకృతం చేశారు. కార్యకర్తల సంక్షేమం కోసం ప్రత్యేకంగా ఒక నిధిని ఏర్పాటు చేయడం, వారి పిల్లల చదువులకు భరోసా ఇవ్వడం వంటి చర్యలు దేశంలో మరే పార్టీలోనూ కనిపించవు. పార్టీ కష్టకాలంలో ఉన్నప్పుడు నాయకులు ఇతర పార్టీల్లోకి వెళ్లినా, కార్యకర్తలు మాత్రం జెండాను వదలకుండా పోరాడటం వెనుక ఉన్న రహస్యం వారికి పార్టీ ఇచ్చే ఈ గౌరవమే. మహిళలకు, బలహీన వర్గాలకు రాజకీయాల్లో 33 శాతం ప్రాధాన్యత కల్పించడమే కాకుండా, వారిని కీలక పదవుల్లో కూర్చోబెట్టడం ద్వారా టీడీపీ తన సామాజిక బాధ్యతను చాటుకుంటోంది. నారా లోకేష్ నేతృత్వంలో ఇప్పుడు ఈ కార్యకర్త సెంట్రిక్ విధానం మరింత పటిష్టమవుతోంది. నాయకుడు ఆజ్ఞాపిస్తే, కార్యకర్త ఆచరిస్తాడు అనే క్రమశిక్షణ పార్టీని సుస్థిరం చేస్తోంది. ఈ పారదర్శకమైన, గుర్తింపునిచ్చే వ్యవస్థే తెలుగుదేశం పార్టీకి భవిష్యత్తులోనూ వెన్నెముకగా నిలుస్తుంది. కార్యకర్తలను గౌరవించే ఈ సంస్కృతి ఉన్నంత కాలం టీడీపీకి ఎటువంటి రాజకీయ ఒడుదొడుకులు ఎదురైనా, అది మళ్ళీ మళ్ళీ పుంజుకుంటూనే ఉంటుంది.

సంక్షోభాలే సోపానాలు

తెలుగుదేశం పార్టీ ప్రస్థానాన్ని నిశితంగా గమనిస్తే, ఆ పార్టీ శక్తి అది అనుభవించిన అధికారంలో లేదు, అది తట్టుకుని నిలబడిన సంక్షోభాల్లో ఉంది. తుపాను ఎంత బలంగా వీచినా, వేర్లు లోతుగా ఉన్న చెట్టు చెక్కుచెదరదు అన్నట్లుగా, గత నాలుగు దశాబ్దాలలో టీడీపీ ఎదుర్కొన్న ప్రతి సవాలు ఆ పార్టీ పునాదులను మరింత దృఢపరిచింది. ప్రాంతీయ పార్టీలు సాధారణంగా అధికారం కోల్పోయినప్పుడు , నాయకత్వ సంక్షోభం తలెత్తినప్పుడు కరిగిపోతుంటాయి. కానీ, టీడీపీ చరిత్రలో సంభవించిన పెను తుపానులు ఆ పార్టీ నిర్మాణ చాతుర్యాన్ని ప్రపంచానికి చాటిచెప్పాయి. 1984లో నాదెండ్ల భాస్కరరావు రూపంలో వచ్చిన ఆగస్టు సంక్షోభం టీడీపీ చరిత్రలో అత్యంత క్లిష్టమైన సమయం. ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా ఎన్నికైన ఎన్టీఆర్ ప్రభుత్వాన్ని వెన్నుపోటుతో పడగొట్టినప్పుడు, ఆ పార్టీ ఉనికి ప్రశ్నార్థకమైంది. కానీ, ఆనాడు పార్టీ ఎమ్మెల్యేలు ప్రలోభాలకు లొంగకుండా అచంచలమైన నిశ్చయంతో ఉండటం, ప్రజలు వీధుల్లోకి వచ్చి పోరాడటం టీడీపీ వేర్లు ఎంత లోతుగా ఉన్నాయో నిరూపించాయి. కేవలం రెండు సంవత్సరాల వయస్సున్న పార్టీ, అప్పటికే దేశ రాజకీయాల్లో ఒక మహాశక్తిగా ఎదిగిన కాంగ్రెస్‌ను ఢీకొని నిలబడటం సామాన్యమైన విషయం కాదు. అది నాయకత్వంపై కార్యకర్తలకు ఉన్న అచంచల విశ్వాసానికి నిదర్శనం. 1995లో జరిగిన నాయకత్వ మార్పిడి మరో కీలక ఘట్టం. భావోద్వేగాలకు, సిద్ధాంతాలకు మధ్య జరిగిన ఆ పోరాటంలో పార్టీ చీలిపోతుందని అందరూ భావించారు. కానీ, పార్టీ యంత్రాంగం చంద్రబాబు నాయుడు అభివృద్ధి మంత్రం వైపు మొగ్గుచూపి, సంస్థాగత నిర్మాణాన్ని కాపాడుకుంది. ఆ తర్వాత 2004 నుండి 2014 వరకు పదేళ్ల పాటు అధికారానికి దూరంగా ఉన్నా, పార్టీ కేడర్ చెల్లాచెదురు కాలేదు. వైఎస్ రాజశేఖర రెడ్డి వంటి బలమైన నాయకుడిని ఎదుర్కొంటూ, అనేక ప్రలోభాలను తట్టుకుని కార్యకర్తలు జెండాను వదలకుండా ఉండటం వెనుక ఉన్నది కేవలం రాజకీయ ప్రయోజనం కాదు, అది ఒక కుటుంబ భావన. 2019 ఘోర పరాజయం తర్వాత, పార్టీ అస్తిత్వమే ప్రమాదంలో పడిందన్న విశ్లేషణలను తుడిచిపెట్టేస్తూ 2024లో సాధించిన చారిత్రాత్మక విజయం టీడీపీ పునర్వైభవానికి శిఖరం లాంటిది. ఐదేళ్లలో ఎన్నడూ లేని విధంగా అక్రమ కేసులు, అరెస్టులు, పార్టీ కార్యాలయాలపై దాడులు వంటి దమనకాండను ఎదుర్కొన్నా, సైకిల్ చక్రం ఆగలేదు. వేధింపులకు గురైన ప్రతి కార్యకర్తకు పార్టీ అండగా నిలవడం, పార్టీ యంత్రాంగం డిజిటల్ పద్ధతుల్లో అనుసంధానం కావడం టీడీపీని ఒక మోడరన్ పొలిటికల్ మెషిన్ గా మార్చాయి. ఎన్ని అణచివేతలు ఎదురైనా, ఆ ఒత్తిడి నుంచే మరింత బలమైన నాయకత్వం పుట్టుకురావడం టీడీపీకి మాత్రమే సాధ్యమైన ప్రత్యేకత. అందుకే, ఎన్ని తుపానులు వచ్చినా ఈ పసుపు వృక్షం అప్రతిహతంగా సాగుతూనే ఉంటుంది.

పార్టీ నిర్మాణం పిరమిడ్ స్టైల్లో బలోపేతం

“వంద ఏళ్ల చరిత్ర ఉన్న పార్టీలకే సాధ్యం కాని రీతిలో, పుట్టిన తొమ్మిది నెలల్లోనే అధికారాన్ని చేజిక్కించుకోవడం ఒక అద్భుతం అయితే.. దశాబ్దాల పాటు ప్రజల గుండెల్లో నిలబడటం ఒక నిరంతర తపస్సు.” టీడీపీ ప్రయాణం ఎప్పుడూ పూలబాట కాదు. ఎన్టీఆర్ కాలం నాటి అంతర్గత సంక్షోభాల నుంచి, లక్ష్మిపార్వతి పెట్టిన ఎన్టీఆర్ టీడీపీ, హరికృష్ణ పెట్టిన ‘అన్న టీడీపీ’ చీలిక వరకు.. పార్టీ ఎన్నో ఒడుదొడుకులను చూసింది. కానీ, ఏనాడు ఈ పార్టీ కుప్పకూలలేదు. రాజకీయాల్లో అధికారం అనేది ఒక పరికరం అయితే, ఆ పరికరాన్ని ప్రజల వద్దకు తీసుకెళ్లే యంత్రాంగమే పార్టీ నిర్మాణం. పాలనలో ప్రజలకు, ప్రభుత్వానికి మధ్య పార్టీ ఒక వారధిగా ఉండాలి అనే సిద్ధాంతాన్ని తెలుగుదేశం పార్టీ అక్షరాలా అమలు చేసి చూపింది. ఒక సామాన్య పౌరుడి సమస్య గ్రామ స్థాయిలోని కార్యకర్త ద్వారా మండల, జిల్లా స్థాయిలను దాటి నేరుగా ముఖ్యమంత్రి కార్యాలయం వరకు వెళ్లేలా టీడీపీ నిర్మించుకున్న అనుసంధాన యంత్రాంగమే ఆ పార్టీ అసలైన బలం. 1980ల్లోనే మండల వ్యవస్థ ను తీసుకురావడం ద్వారా పరిపాలనను వికేంద్రీకరించి, ప్రజలకు చేరువ చేసిన ఘనత ఎన్టీఆర్‌ది అయితే, ఆ వ్యవస్థను సాంకేతికతతో అనుసంధానించి ఒక శక్తివంతమైన వేదికగా మార్చిన ఘనత చంద్రబాబు నాయుడిది. గ్రామ స్థాయి కమిటీలే ఏ రాజకీయ పార్టీకైనా అసలైన పునాది అని టీడీపీ బలంగా నమ్ముతుంది. టీడీపీలో ఉన్న యూనిట్ , క్లస్టర్ వ్యవస్థలు ఇతర పార్టీలకు ఒక కేస్ స్టడీ లాంటివి. ప్రతి 30-50 ఇళ్లకు ఒక క్లస్టర్ ఇన్‌ఛార్జ్‌ను నియమించడం ద్వారా, ప్రభుత్వ పథకాలు అందుతున్నాయా లేదా అనే సమాచారాన్ని సేకరించడమే కాకుండా, ప్రజల్లో ఉన్న వ్యతిరేకతను లేదా ఆకాంక్షలను ఎప్పటికప్పుడు పార్టీ అధిష్టానానికి చేరవేసే ఒక రియల్ టైమ్ ఫీడ్‌బ్యాక్ యంత్రాంగాన్ని టీడీపీ కలిగి ఉంది. ఢిల్లీలో చక్రం తిప్పే స్థాయికి పార్టీ ఎదిగినా, దాని మూలాలు మాత్రం పల్లెటూరి రచ్చబండ వద్దే పటిష్టంగా ఉండటం వల్లనే ఎన్ని సంక్షోభాలు వచ్చినా ఆ పునాది కదలలేదు. ఈ వారధి కేవలం సమాచార సేకరణకే పరిమితం కాలేదు. ప్రభుత్వ హయాంలో పార్టీ యంత్రాంగం ఒక పర్యవేక్షక శక్తిగా పనిచేస్తుంది. జన్మభూమి వంటి కార్యక్రమాల ద్వారా ప్రజలను అభివృద్ధిలో భాగస్వాములను చేయడంలో గ్రామ స్థాయి నాయకత్వం కీలక పాత్ర పోషించింది. అలాగే, పార్టీ అధికారంలో లేనప్పుడు ఇదే యంత్రాంగం ఒక ప్రతిఘటన శక్తిగా మారి, ప్రజల పక్షాన పోరాటాలు చేస్తుంది. ఐదేళ్ల ప్రతిపక్ష పోరాటంలో అక్రమ కేసులను ఎదుర్కొంటూ కూడా కార్యకర్తలు వెనకడుగు వేయకపోవడానికి కారణం, పటిష్టమైన గ్రామ స్థాయి కమిటీల ద్వారా వారికి అందుతున్న నైతిక , వ్యూహాత్మక మద్దతే. రాజకీయాల్లో పొత్తులు మారవచ్చు, నాయకులు రావచ్చు, పోవచ్చు.. కానీ గ్రామ స్థాయిలో పసుపు జెండాను గుండెలకు హత్తుకునే సామాన్య కార్యకర్త, ఆ జెండా వెనుక కొండంత అండగా నిలిచే కమిటీలే టీడీపీని ఒక అజేయమైన శక్తిగా మార్చాయి. ఈ అసాధారణమైన సంస్థాగత పునాదే ఇప్పుడు మూడో తరం నాయకత్వానికి ఒక గొప్ప వారసత్వంగా అందుతూ, పార్టీని ఏ ఒక్కరి సొత్తుగా కాకుండా ఒక ప్రజా ఆస్తి గా నిలబెడుతోంది.

లోకేష్ నేతృత్వంలో మరో 40 ఏళ్ల ప్రస్థానం

సాధారణంగా ప్రాంతీయ పార్టీలు రెండో తరం నాయకత్వంలోకి రాగానే ఉనికిని కోల్పోతాయనే అపవాదు భారత రాజకీయాల్లో ఉంది. అయితే, ఆ అపవాదును చెరిపివేస్తూ మొదట ఎన్టీఆర్.. తర్వాత చంద్రబాబు నేతృత్వంలో టీడీపీ మరింత వ్యవస్థీకృతమైంది . ఇప్పుడు మరో తరం బ్యాటన్ అందుకుంది. నాయకత్వ బదిలీ ప్రక్రియ ఇక్కడ ఏకపక్షంగా కాకుండా, అత్యంత హుందాగా సాగుతోంది. సీనియర్ల అపారమైన అనుభవాన్ని గౌరవిస్తూనే, వారిని దిక్సూచిగా వాడుకుంటూ.. మరోవైపు సరికొత్త ఆలోచనలతో దూసుకొస్తున్న యువతకు బాధ్యతలు అప్పగిస్తున్నారు. ఈ క్రమంలో పాత తరం రాజనీతిజ్ఞత, కొత్త తరం సాంకేతిక పరిజ్ఞానం కలిసి పార్టీకి ఒక సరికొత్త ఊపిరిని పోస్తున్నాయి. నారా లోకేష్ వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించడం తెలుగు రాజకీయాల్లో ఒక సరికొత్త అధ్యాయానికి నాంది ప్రస్తావన. ఆయన కేవలం వారసత్వంతో కాకుండా, క్షేత్రస్థాయిలో పార్టీ యంత్రాంగాన్ని ఆధునీకరించడం ద్వారా తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక గుర్తింపును సంపాదించుకున్నారు. అనుభవం అనే ఒక గైడింగ్ లైట్ దిశానిర్దేశం చేస్తుంటే, యువశక్తి అనే పవర్ ఫుల్ ఇంజిన్ పార్టీని ముందుకు నడిపిస్తోంది. ఈ సమన్వయమే టీడీపీని కేవలం ఒక రాజకీయ పార్టీగా కాకుండా, ఆధునిక సవాళ్లను ఎదుర్కొనే ఒక శక్తివంతమైన పొలిటికల్ మెషిన్ గా మార్చింది.
ఈ తరం మార్పు ఇప్పుడు టీడీపీకి మరో 40 ఏళ్ల రాజకీయ భవిష్యత్తుకు భరోసా ఇస్తోంది. 1982లో ఎన్టీఆర్ వేసిన పునాది, చంద్రబాబు నాయుడు నిర్మించిన పటిష్టమైన గోడలు.. ఇప్పుడు లోకేష్ ఆధునిక హంగులతో మరింత దృఢమయ్యాయి. సామాన్య కార్యకర్తను సైతం పొలిట్ బ్యూరోలో కూర్చోబెట్టే ఈ పార్టీ సంస్కృతి ఉన్నంత కాలం, వ్యవస్థల పట్ల గౌరవం ఉన్నంత కాలం.. టీడీపీ ప్రస్థానానికి తిరుగుండదు. రాబోయే దశాబ్దాల్లో కూడా తెలుగువారి ఆత్మగౌరవానికి, అభివృద్ధికి టీడీపీ ఒక పర్యాయపదంగా నిలుస్తుందనడంలో ఎటువంటి సందేహం లేదు.