రాజ్యసభ డిప్యూటీ చైర్మన్ గా హరివంశ్ను మళ్లీ ఎన్నుకున్నారు. కానీ లోక్సభ డిప్యూటీ స్పీకర్ పదవి మాత్రం ఖాళీగా ఉంది. లోక్సభలో గత ఏడేళ్లుగా డిప్యూటీ స్పీకర్ పదవిని భర్తీ చేయకపోవడం భారత పార్లమెంటరీ చరిత్రలో కొత్త రికార్డ్. రాజ్యాంగంలోని అధికరణ 93 ప్రకారం స్పీకర్తో పాటు డిప్యూటీ స్పీకర్ను వీలైనంత త్వరగా ఎన్నుకోవాల్సి ఉన్నప్పటికీ, 2019 నుండి ఈ స్థానం ఖాళీగా ఉండటం గమనార్హం. గతంలో 17వ లోక్సభ కాలం మొత్తం ఈ పదవి లేకుండానే ముగిసిపోగా, ఇప్పుడు 18వ లోక్సభలో కూడా ప్రభుత్వం ప్యానల్ స్పీకర్లతోనే సభా నిర్వహణను నెట్టుకొస్తుండటం రాజకీయ వర్గాల్లో హాట్ టాపిక్గా మారింది.
సాధారణంగా డిప్యూటీ స్పీకర్ పదవిని ప్రధాన ప్రతిపక్షానికి ఇవ్వడం పార్లమెంటరీ సంప్రదాయం. అయితే, ప్రస్తుత రాజకీయ సమీకరణాలతో విపక్షాలకు ఈ రాజ్యాంగబద్ధమైన పీఠాన్ని అప్పగించడానికి ప్రభుత్వం వెనుకాడుతున్నట్లు స్పష్టమవుతోంది. స్పీకర్ అందుబాటులో లేనప్పుడు సభను నడిపించేందుకు తాత్కాలికంగా ప్యానల్ ఆఫ్ చైర్పర్సన్స్ ఉన్నప్పటికీ, వారికి డిప్యూటీ స్పీకర్కు ఉండే స్వతంత్ర హోదా, రాజ్యాంగపరమైన అధికారాలు ఉండవు. ఈ జాప్యం వల్ల సభా నిర్వహణలో సమతుల్యత దెబ్బతింటోందని, కేవలం మెజారిటీ బలంతో సంప్రదాయాలను తుంగలో తొక్కుతున్నారని ఇండియా కూటమి పార్టీలు అంటున్నాయి.
రాజ్యాంగంలో ఎన్నుకోవాలి అనే నిబంధన ఉన్నా, దానికి నిర్దిష్ట కాలపరిమితి లేకపోవడాన్ని ప్రభుత్వం తన వ్యూహాలకు అనుకూలంగా మార్చుకుంటోంది. ఇటీవల స్పీకర్పై విపక్షాలు అవిశ్వాస తీర్మానం ప్రవేశపెట్టిన సందర్భాల్లో, తటస్థంగా వ్యవహరించే డిప్యూటీ స్పీకర్ లేకపోవడం వల్ల సభలో అనేక ఇబ్బందులు తలెత్తాయి. రాజ్యసభలో డిప్యూటీ చైర్మన్ పదవికి ఎప్పటికప్పుడు ఎన్నికలు జరుగుతున్నప్పుడు, ప్రజాస్వామ్యానికి అత్యంత కీలకమైన లోక్సభలో మాత్రం ఏడేళ్లుగా ఈ ఖాళీని కొనసాగించడం పార్లమెంటరీ పద్ధతులను నీరుగార్చడమేనని అంటున్నారు.
ప్రస్తుతం ఈ అంశంపై సుప్రీంకోర్టులో కూడా విచారణ జరుగుతుండటంతో న్యాయవ్యవస్థ ఎలాంటి తీర్పునిస్తుందనేది ఆసక్తికరంగా మారింది. రాజ్యాంగ నిబంధనల అమలులో జాప్యం చేయడం వల్ల పార్లమెంటు హుందాతనానికి భంగం కలుగుతోందని స్వయంగా న్యాయకోవిదులే హెచ్చరిస్తున్నారు. కేవలం రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం ఒక స్వతంత్ర రాజ్యాంగ పదవిని నిర్వీర్యం చేయడం ప్రజాస్వామ్య పునాదులకు మంచిది కాదని అంటున్నారు.
