ప్రజాస్వామ్యం ప్రత్యేకత సెల్ఫ్ కరెక్టింగ్ పవర్లోనే ఉంది. అధికారం తలకెక్కినప్పుడు, వ్యవస్థలను గుప్పిట్లోకి తీసుకున్నప్పుడు తామే శాశ్వత చక్రవర్తులమని భ్రమపడే పాలకులకు సమయం ఎప్పుడూ ఒక గట్టి పాఠం నేర్పుతూనే ఉంటుంది. ఈ క్రమంలో అమెరికా మాజీ అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ అయినా, ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి జగన్ మోహన్ రెడ్డి అయినా ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థల ముందు సమాధానం చెప్పుకోవాల్సిందేనని తాజా పరిణామాలు రుజువు చేస్తున్నాయి.
వ్యవస్థల ముందు విఫలమవుతున్న మోనార్క్ ధోరణి
ప్రజాస్వామ్యంలో ఎన్నికైన ప్రతినిధులు ప్రజలకు సేవకులుగా ఉండాలి తప్ప, నియంతలుగా మారకూడదు. అమెరికా అధ్యక్షుడిగా ట్రంప్ తన హయాంలో తీసుకున్న ఏకపక్ష నిర్ణయాలు, ముఖ్యంగా గ్లోబల్ టారిఫ్ల వంటి ఆర్థిక విధానాలు ఇప్పుడు ఆ దేశ సుప్రీంకోర్టులో వీగిపోయాయి. రాజ్యాంగ నిబంధనలను అతిక్రమించి, పార్లమెంటు అధికారాలను హస్తగతం చేసుకోవాలని చూస్తే న్యాయవ్యవస్థ గట్టిగా అడ్డుకుంటుందని ఈ తీర్పు స్పష్టం చేసింది. ఇది కేవలం ఒక ఆర్థిక అంశం కాదు; ఒక పాలకుడు తన ఇష్టానుసారం వ్యవస్థలను శాసించలేడనే దానికి ఇది ఒక ప్రబల నిదర్శనం.
అధికార గర్వం – పతనం వైపు ప్రయాణం
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాలను గమనిస్తే, ఐదేళ్ల పాలనలో జగన్ మోహన్ రెడ్డి అనుసరించిన విధానాలు ఆయనను తీవ్ర విమర్శల పాలు చేశాయి. పౌర హక్కులను కాలరాయడం, ప్రత్యర్థులపై అక్రమ కేసులు, వ్యవస్థలను నిర్వీర్యం చేయడం వంటి చర్యలు ప్రజల్లో తీవ్ర అసంతృప్తిని నింపాయి. అధికారం ఉన్నప్పుడు తమను ఎవరూ ఏమీ చేయలేరు అనే ధీమాతో ప్రవర్తించిన వారు, నేడు అవే వ్యవస్థల ముందు బోనులో నిలబడాల్సి వస్తోంది. లడ్డూ కల్తీ నెయ్యి వంటి సున్నితమైన అంశాల్లో తప్పు చేసినా, లేదా దేవుడి పటాలను రాజకీయాలకు వాడుకున్నా భక్తుల ఆగ్రహానికి, చట్టం విచారణకు గురికాక తప్పదని నేటి పరిస్థితులు నిరూపిస్తున్నాయి.
ప్రజాస్వామ్యపు చెక్ అండ్ బ్యాలెన్స్
ప్రజాస్వామ్యంలో అధికారం అనేది ఒక అద్దె ఇల్లు లాంటిది. అక్కడ శాశ్వతంగా ఎవరూ ఉండలేరు. ట్రంప్ తన టారిఫ్ల ద్వారా వసూలు చేసిన వేల కోట్ల డాలర్లను ఇప్పుడు తిరిగి ఇవ్వాల్సిన దుస్థితి రావడం, జగన్ తన సొంత పత్రికా కథనాలపై కోర్టు ఆదేశాల మేరకు వివరణ ఇవ్వాల్సి రావడం వంటివి వ్యవస్థల చెక్ అండ్ బ్యాలెన్స్ శక్తిని చూపిస్తాయి. రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం దైవాన్ని లేదా రాజ్యాంగాన్ని వాడుకోవాలని చూస్తే, అది తిరిగి వారికే భస్మాసుర హస్తంలా మారుతుంది.
అధికారం అనేది బాధ్యతతో కూడుకున్నది తప్ప, విచ్చలవిడితనం కోసం కాదు. ప్రజాస్వామ్యం నిదానంగా స్పందించినప్పటికీ, అది ఇచ్చే తీర్పులు అత్యంత కఠినంగా ఉంటాయి. కుర్చీని ఊడగొట్టడమే కాదు, చేసిన ప్రతి తప్పుకూ తగిన ప్రతిఫలాన్ని అనుభవించేలా చేయడంలో ఈ వ్యవస్థ ఎప్పుడూ ముందుంటుంది.
